Geen hout meer oogsten uit oude bossen?

De provincie Gelderland wil meer biodiversiteit in de bossen. Oude bossen met dood hout spelen daarbij een belangrijke rol. Tot zo ver lijkt iedereen het hier met elkaar eens. Maar bij het geplande oogstverbod voor 9.000 ha bos, dat de provincie daartoe wil inzetten, zijn veel kanttekeningen te plaatsen. Het plan wekt de indruk dat het nodig is om te stoppen met houtoogst om het bos er ecologisch op vooruit te laten gaat, maar dat klopt niet. Dat is een van de misverstanden waar ik in mijn boek De Houtfabriek op inga.

Bossen waarin beheerst geoogst wordt en waar gericht wordt gewerkt aan menging van boomsoorten, een gevarieerde bosstructuur en een serieus aandeel dood hout, zijn ecologisch rijker dan onbehandelde bossen. Gerichte ingrepen, zoals het ringen van bomen en het achterlaten van een substantieel deel van het oogstvolume bij een dunning, zijn een betere weg om het aandeel dood hout te verhogen.

En dat laatste is nodig op de Veluwe; in de Nederlandse bossen neemt het aandeel staand en liggend dood hout al geruime tijd toe, de Veluwe blijft in die statistieken nog achter. Ook een uitbreiding van het areaal bosreservaat met, zeg, enige honderden hectaren op toplocaties, zou raadzaam zijn. Een stop op houtoogst wekt ook de suggestie dat het oogsten van hout ‘fout’ is. Dat is jammer en onnodig.

Bos is een geruisloos en eindeloos producerende houtfabriek: er gaat CO2 in en er komt hout uit. We willen op alle mogelijke manieren ons leven verduurzamen. Daarbij hoort onder andere dat we staal en beton waar mogelijk willen vervangen door hout.  Onze bossen kunnen – zij het op bescheiden schaal – bijdragen aan onze klimaatdoelstellingen. Houtoogst framen als slecht voor de natuur past daar niet bij.

“Frame houtoogst niet als
slecht voor de natuur”

Het oogstverbod zou gelden op alle zogenaamde oude bosgroeiplaatsen. Dat klinkt logisch, maar op een flink deel van dat areaal staan ook geïntroduceerde boomsoorten als douglas en lariks, of er zijn in de vorige eeuw eiken of beuken geplant. Dergelijke bossen hebben nog een lange ecologische ontwikkelingsweg te gaan, en dat maakt ‘oude bosgroeiplaatsen’ niet automatisch tot een goed criterium.